In het kort

Online invloed is afhankelijk van autoriteit en sensatie. Niet hetgeen waar je het meest over leest hoeft de beste informatiebron te zijn, maar dat kan wel. Om online informatie te begrijpen en op jezelf toe te passen is het van belang om te weten dat je tegenwoordig curator van informatie bent: het is aan jou om de beste informatie te filteren en te selecteren. De informatie die je het meest voorbij ziet komen op je tijdlijn is niet direct de beste, meest relevante of duidelijkste. Als je dat weet kun je misschien iets beter en doeltreffender de berg van informatie filteren.

 

Het maken van de juiste keuzes is enorm lastig. Sterker nog: er worden vaker verkeerde keuzes gemaakt dan juiste. Bovendien lijken keuzes in eerste instantie misschien de juiste (of zijn ze daadwerkelijk de juiste) maar zorgt nieuwe informatie of voortschrijdend inzicht voor een andere situatie.

Dat komt omdat we tegenwoordig op velerlei manieren informatie tot ons nemen. Er is sprake van keuzeoverload, waardoor we sluiproutes zoeken, creëren en nemen om informatie aan te nemen 1. Alleen al online wordt er vele duizenden keren sneller extra informatie geplaatst dan jij kunt lezen, wat dus zorgt voor een vrij nieuwe situatie: in plaats van moeite doen voor het vergaren van informatie moet je moeite doen voor het filteren van informatie. Je wordt curator. Een curator filtert en selecteert de juiste of meest geschikte informatie 2.

Autoriteit en sensatie

Internet is een cowboywereld: een wereld met weinig regels. Niet degene die gelijk heeft, krijgt gelijk, maar degene die de meeste invloed heeft. Die invloed is niet afhankelijk van hoe hard je schreeuwt, maar is afhankelijk van autoriteit en sensatie.

Autoriteit is het vermogen om dominant te zijn over een andere groep. Het is een begrip dat een relatie met een duidelijke machtsverhouding aanduidt. Mensen reageren sterk op autoriteit en een extreem voorbeeld is het Milgramexperiment waarin deelnemers bereid waren om anderen aan elektrische schokken bloot te stellen simpelweg omdat een autoritair persoon dat opdroeg 3.Één van de belangrijkste bepalende factoren van online autoriteit is het aantal volgers. Hoe meer mensen een persoon of bedrijf leuk vinden of volgen, hoe sneller en directer informatie onder hen kan worden verspreid en hoe meer mensen het zullen delen met anderen. En een grote autoriteit kan soms zorgen voor een nóg grotere autoriteit.

De redenering als veel mensen het er mee eens zijn dan zal het wel zo zijn is hier de achterliggende gedachte. Dit wordt het overeenstemmingseffect genoemd 4. Maar veel mensen denken ook dat een rioolputdeksel een afvalbak is en ook veel mensen wachten op het perron tot de trein arriveert en lopen dan vervolgens een stukje met de trein mee.

Dat betekent niet dat veel mensen gelijk hebben.

Sensatieis wellicht een nog bepalender factor voor de populariteit van een mening of artikel. Ik gebruik het woord sensatievoor informatie die zowel negatief, schokkend als nieuw is. Negatief nieuws maakt indruk op ons 5. Daarbij kan informatie, zowel positief als negatief, vaak ook nog door ruis tussen verzonden en ontvangen boodschap leiden tot misvattingen. Vaak wordt er doelbewust aandacht getrokken met statements of titels die ruis bevatten.

Een artikel van de Telegraaf dat eiwitten net zo gevaarlijk zijn als roken 6 is populair omdat de Telegraaf een enorme autoriteit heeft en iets dramatisch deelt. Henk de Vries die op zijn blog post dat een dieet van gevarieerde onbewerkte voeding over het algemeen het beste is bereikt veel minder mensen. Zijn autoriteit is minder en zijn conclusie is niet sensationeel. En omdát hij zo weinig mensen bereikt groeit zijn autoriteit niet of nauwelijks.

Het is nu ook goed te verklaren dat een artikel over een aangespoelde reuzenoctopus (door radioactief zeewater uit Fukushima) meer dan een miljoen likes op Facebook genereert 7. Beperkte autoriteit maal extreem veel sensatie = veel invloed. (Het artikel was overigens niet waar en te vergelijken met nepnieuws zoals dat van The Onion en De Speld 8, maar dat maakt die miljoen Facebooklikes alleen maar interessanter.)

Google

Het is een zelfversterkend proces. Zelfs als een artikel (zoals dat over eiwitten) veel stof doet opwaaien onder tegenstanders van de conclusie groeit de autoriteit. Alle links naar het artikel doen Google vermoeden dat het artikel belangrijk is en de website stijgt daarmee in de zoekresultaten.

Invloed zorgt voor invloed.

In de internetcowboywereld is dit één van de belangrijkste regels: hoe meer websites ergens naar linken, hoe belangrijker de website wordt. En bedrijven (zoals de Telegraaf, maar ook ikzelf) weten dat 9. Dus autoriteit is niet alleen onder lezers een factor, maar ook in de zoekmachineregels van Google, die vervolgens weer bepalend zijn voor diezelfde autoriteit. Het is best complex.

The economics of the Internet created a twisted set of incentives that make traffic more important – and more profitable – than the truth 10.

Conclusie

Nu je weet dat online invloed afhankelijk is van autoriteit en sensatie kun je wellicht beter omgaan met de informatiebronnen die je tot je beschikking hebt. Niet hetgeen waar je het meest over leest hoeft de beste informatiebron te zijn, maar dat kan wel. Het is wel zo dat websites waar veel naar wordt gelinkt alsmaar belangrijker worden in de hiërarchie in de zoekresultaten van Google. En als dat balletje eenmaal gaat rollen…

En nu?

Om online informatie te begrijpen en op jezelf toe te passen is het van belang om te weten dat je tegenwoordig curator van informatie bent: het is aan jou om de beste informatie te filteren en te selecteren. Daarnaast is het handig om te weten hoe online invloed werkt, maar dat dat niet betekent dat wat veel of de meeste mensen vinden ook waar is of voor jou van toepassing is.

Daarbij kan alle informatie nog eens worden verstoord en dit gebeurt zelfs vaak doelbewust.

De informatie die je het meest voorbij ziet komen op je tijdlijn is niet direct de beste, meest relevante of duidelijkste. Als je dat weet kun je misschien iets beter en doeltreffender de berg van informatie filteren.

Succes in de cowboywereld!

  1. Scheibehenne B (2010), Greifeneder R, Todd PM. Can There Ever be Too Many Options? A Meta-Analytic Review of Choice Overload. Journal of Consumer Research 37: 409–425
  2. Daniel H. Pink – To Sell is Human
  3. Milgram S (1963), Behavioral Study of obedience. The Journal of Abnormal and Social Psychology, Vol 67(4), Oct 1963, 371-378.
  4. Ross L (1977), Greene D, House P.  The “false consensus effect”: An egocentric bias in social perception and attribution processes. Journal of Experimental Social Psychology Volume 13, Issue 3, May 1977, Pages 279–301
  5. Ito TA (1998), Larsen JT, Smith NK, Cacioppo JT. Negative information weighs more heavily on the brain: The negativity bias in evaluative categorizations. Journal of Personalityand Social Psychology 1998;75(4):887-900
  6. http://www.telegraaf.nl/gezondheid/22354261/___Eiwitdieet_net_zo_gevaarlijk_als_roken___.html
  7. http://www.lightlybraisedturnip.com/giant-squid-in-california/
  8. http://www.marketingfacts.nl/berichten/dit-zijn-de-meest-virale-nieuwssites-van-nederland
  9. http://backlinko.com/google-ranking-factors
  10. Ryan Holiday – Trust me, I’m lying. Confessions of a media manipulator